H.C.Andersen
Feliĉo povas esti en bastoneto

Dane: Lykken kan ligge i en Pind
Traduko: Kopenhagaj Esperantistoj

 

Nun mi rakontos historion pri feliĉo. Ni ĉiuj konas la feliĉon; iuj vidas ĝin jaron post jaro, aliaj nur dum certaj jaroj, dum unusola tago, jes, ekzistas homoj, kiuj nur unufoje dum la vivo vidas ĝin, sed vidas ĝin ni ĉiuj.

Nun ne necesas al mi rakonti, ĉar tion scias ĉiuj, ke Nia Sinjoro alsendas la infaneton kaj metas ĝin en la sinon de patrino - ĉu en riĉa palaco kaj en bonhava ĉambro, ĉu sur senŝirma kampo, kie blovas la malvarma vento; ne ĉiuj scias, kaj tamen estas certo, ke Nia Sinjoro alportante la infanon, alportas ankaŭ feliĉo-donacon al ĝi, sed ĝi ne estas malkaŝe metata apude; ĝi estas metata ie en la mondo, kie oni malplej ekpensas ĝin trovi, kaj tamen ĝi ĉiam estas trovata; tio estas ĝojiga. Ĝi povas esti metita en pomo; tio ĝi estis por klerulo nomita Newton: La pomo falis, kaj tiam li trovis sian feliĉon. Se vi ne konas la historion, petu iun rakonti ĝin, kiu ĝin konas; mi rakontos alian historion, kaj ĝi temas pri piro.

Estis povra viro, kiu naskiĝis en mizero, kreskis en mizero, kaj en ĝi li edziĝis. Cetere li estis laŭprofesie tornisto kaj tornis precipe tenilojn kaj ringojn por pluvombreloj; sed li gajnis apenaŭ sufiĉe por la vivteno.

"Neniam mi trovos la feliĉon!" Temas pri vere travivata historio, kaj mencieblas la lando kaj la loko, kie la viro loĝis, sed tio ne gravas.

Ruĝaj, acidaj sorpoj kreskis kiel la plej riĉa ornamo ĉirkaŭ liaj domo kaj ĝardeno. Tamen estis en ĝi ankaŭ pirarbo, sed ĝi ne liveris eĉ unu piron, kaj tamen la feliĉo troviĝis en ĉi tiu pirarbo, metita en la nevideblaj piroj.

Iun nokton la vento blovegis tute freneze; oni rakontis en la gazetoj, ke la granda diliĝenco pro la ventego estis levita de la vojo kaj forĵetita kvazaŭ ĉifono. Facile do granda branĉo de la pirarbo povis derompiĝi.

La branĉo estis metata en la laborejon, kaj la viro tornis, ŝerce, de ĝi grandan piron, plian ankoraŭ grandan, poste unu malpli grandan kaj kelkajn malgrandajn. "La arbo do iam donu pirojn," diris la viro, kaj li donis al la infanoj la pirojn kiel ludilojn.

Al la vivbezono en humida lando apartenas efektive pluvombrelo. La tuta domo posedis por komuna uzo nur unu; se la vento tro forte blovis, la ombrelo inversiĝis; eĉ kelkajn fojojn ĝi rompiĝis, sed la viro tuj remetis ĝin en bona stato; sed plej ĉagrenis, ke la butono, kiu devus teni ĝin en faldita stato, tro ofte forsaltis, tiel ke la ringo ĉirkaŭ ĝi rompiĝis.

Iun tagon forsaltis la butono; la viro serĉis ĝin sur la planko kaj tie ekkaptis unu el la plej malgrandaj piretoj; unu el tiuj, kiujn ricevis la infanoj kiel ludilojn.

"La butono ne troveblas," diris la viro, "sed la etaĵo same taŭgas!" Tiam li boris truon en ĝi, tratiris ŝnuron, kaj la eta piro bone adaptiĝis en la rompita ringo. Ĝi estis la plej bona kuntenilo, kiun havis ĝis nun la ombrelo.

Kiam la venontan jaron la viro devis sendi ombrelotenilojn al la ĉefurbo, kien li liveris tiajn, li sendis ankaŭ kelkajn tornitajn piretojn ĉirkaŭitajn per duona ringo, kaj petis elprovi ilin, kaj tiamaniere ili venis al Ameriko. Tie oni baldaŭ rimarkis, ke la pireto taŭgas multe pli bone ol iu alia butono, kaj nun oni postulis de la komercisto, ke ĉiuj sekvaj ombreloj estu fermataj per pireto.

Nu, ekestis laboro! Piroj milope! Lignaj piroj sur ĉiuj ombreloj! La viro devis laboregi. Li tornis kaj tornadis. La tuta pirarbo fariĝis etaj lignaj piroj! Tio donis monerojn, donis talerojn!

"En tiu pirarbo estis metita mia feliĉo!", diris la viro. Li nun akiris grandan laborejon kun metiistoj kaj iliaj helpantoj. Ĉiam li estis bonhumora kaj diris: "La feliĉo povas esti en bastoneto!" La samon diras ankaŭ mi, kiu rakontas la historion.

Ekzistas esprimo: "Metu blankan bastoneton en la buŝon, kaj vi fariĝas nevidebla!", sed devas esti la ĝusta bastoneto, tiu, kiu estas donata al ni kiel feliĉodonaco de Nia Sinjoro. Tiun mi ricevis, kaj mi povas, same kiel la viro, akiri tintantan oron, trembrilantan oron, la kiel eble plej bonan, tiun, kiu brilas de infanokuloj, tiun, kiu tintas el infana buŝo kaj ankaŭ de paĉjo kaj panjo. Ili voĉlegas la historiojn, kaj mi staras meze de la ĉambro ĉe ili, sed nevidebla, ĉar mi havas la blankan bastoneton en la buŝo; se mi sentas, ke ili ĝojas pro mia rakontado, nu, tiam ankaŭ mi diras: La feliĉo povas esti en bastoneto!

Fabelo el 1869.
Traduko: Kopenhagaj Esperantistoj. Desegnaĵo: Helen Claesson (en 2004).

Enhavo: