H. C. Andersen
La ĉifonoj

Dana nomo: Laserne
Trad. Esperanto-Unuiĝo de Nęstved (EUN).

 

Ekster la fabriko stakite staris alte staplitaj amasoj da ĉifonoj vaste kolektitaj; ĉiu ĉifono havis sian historion, ĉiu rakontadis, sed oni ne povas aŭskulti ĉiujn. Kelkaj ĉifonoj estis enlandaj, aliaj devenis de fremdaj landoj. Jen dana ĉifono kuŝis apud norvega ĉifono; komplete dana estis la unua, kaj krude norvega estis la alia, kaj tio estis la drolo pri ili, dirus ĉiu prudenta norvego kaj dano.

Ili ja rekonis unu la alian per la lingvo, kvankam ĉiu el tiuj, diris la norvego, estis tiel malsama kiel la franca kaj la hebrea. "Ni iras montoĉenen por igi nian lingvon hardita kaj origina,kaj la dano faras sian sukeritan sengustan poetikan parolon".

La ĉifonoj parolis kaj ĉifono restas ĉifono ĉiulande, ili gravas nur en la ĉifonamaso.

"Mi estas norvega!" diris la norvego, "kaj dirante ke mi estas norvega, mi pensas ke tio sufiĉas! Mi estas fortika en la fibroj, same kiel la prarokoj de la multaĝa Norvegio, la lando, kiu havas konstitucion kiel la libera Ameriko! Tiklas miajn fibrojn pensi pri tio, kio mi estas kaj lasi la penson erce tinti per granitaj vortoj!"

"Sed ni posedas literaturon!" diris la dana ĉifono. "Ĉu vi komprenas, kio estas tio?"

"Komprenas!" ripetis la norvego, "vi ebenlanda loĝanto, ĉu mi levu vin monten kaj boreale aŭroru al vi, vi ĉifono! Kiam degelas la glacio pro la norvega suno, tiam venas la danaj velŝipetoj al ni kun butero kaj fromaĝo, tamen manĝeblaj varoj, kaj kiel balasto dana literaturo. Ni ne bezonas ĝin! oni prefere formetas malfreŝan bieron tie, kie ŝprucas la freŝa fonto, kaj ĉi tie temas pri puto, kiu ne estas borita, ne klaĉe eŭrope konata pere de gazetoj, kamaradeco kaj vojaĝoj de verkistoj eksterlanden. Libere mi parolas de la pulmo, kaj la dano devas alkutimiĝi al la libera sono, kaj tion li faros en sia skandinava alkroĉiĝo al nia fiera montolando, la praroko de la mondo!"

"Tiel neniam parolus dana ĉifono!" diris la dano. "Tio ne estas laŭ nia naturo. Mi konas min mem, kaj kiel mi estas ĉiuj niaj ĉifonoj, ni estas tiel bonanimaj, tiel modestaj, ni nesufiĉe fidas je ni mem, kaj per tio oni ja ne ion gajnas, sed mi tre ŝatas tion, mi konsideras tion tiel rava! Cetere, tion mi povas certigi al vi, mi plene konscias pri mia propra boneco, sed mi ne priparolas ĝin, pri tia malvirto neniu povas akuzi min. Mi estas mola kaj fleksebla, toleras ĉion, envias neniun, laŭdetas ĉiujn, kvankam la plej multaj aliaj ne estas laŭdindaj, sed tio estas ilia afero! Mi ĉiam ridindigas tion, ĉar mi estas tiel saĝa!"

"Ne al mi parolu tiun molan gluecan lingvon de la ebenlando, tio naŭzas min!" diris la norvego kaj per la vento liberigis sin de la amaso kaj eniris alian.

El ili ambaŭ estis farita papero, kaj la hazardo volis, ke la norvega ĉifono iĝis papero, sur kiu norvego verkis fidelan amleteron al dana knabino, kaj la dana ĉifono fariĝis manuskripto de dana odo, kiu laŭdis la forton kaj gloron de Norvegio.

Io bona ja povas fariĝi el la ĉifonoj, post kiam ili eliras la ĉifon-amason kaj la metamorfozo okazas ĝis vero kaj belo, ili lumas interkonsente kaj en tio estas beno.

Jen la historio, ĝi estas amuzeta, kaj ofendas absolute neniun krom - la ĉifonojn.
 


Fabelo el la jaro 1868.
Tradukita, febr-marto 2004 de la grupo de Esperanto-Unuiĝo de Nęstved, Danio, (EUN) kun helpo de s-ino Saliko, Finnlando.

Desegnaĵo de Helen Claesson