Hans Christian Andersen.
1843.

 
LA GEAMANTOJ.
KÆRESTEFOLKENE.
THE SWEETHEARTS.
La turbo kaj la pilko kuŝis en tirkesto kune kun la aliaj ludiloj, kaj do la turbo diris al la pilko: "Ĉu ni fariĝu geamantoj, ĉar ni jam kuŝas en la sama tirkesto?" Sed la pilko, kiu estis el marokeno* kaj sentis sin delikata fraŭlino, ne volis respondi al tiaĵo.

(*marokeno: mola ledo de haŭto el kapro aŭ ŝafo). 		Toppen og bolden lå i en skuffe sammen med andet legetøj, og så sagde toppen til bolden: skulle vi ikke være kærestefolk, når vi dog ligger i skuffe sammen? Men bolden, der var syet af safian*, mente hun var en fin frøken og ville ikke svare på sådan noget.

(* safian: blødt læder af gede- og fåreskind). 		The top and the ball were lying in the same drawer among the other toys, and then the top said to the ball: "Shall we be sweethearts, since we are lying in the same drawer anyway?" But the ball, who was made of morocco*, thought she was a refined lady and did not want to answer such a question.

(*morocco: soft leather of goat and sheep skin).
La venontan tagon venis la eta knabo, kiu posedis la ludilojn. Li pentris la turbon ruĝa kaj flava kaj batis latunan najlon en ĝi.

Aspektis ege bele, kiam la turbo turniĝis. "Rigardu min!" ĝi diris al la pilko. "Kion vi nun diras?"
Næste dag kom den lille dreng, der ejede legetøjet. Han malede toppen rød og gul og slog et messingsøm midt i den.

Det så prægtigt ud når toppen snurrede. "Se på mig!" sagde den til bolden. "Hvad siger du nu?"
Next day the little boy who owned the toy came. He painted the top red and yellow and hammered a brass-nail in it.

It looked amazing when the top spun. "Look at me!" it said to the ball. "What do you say now?"

"Ĉu nun ni fariĝu geamantoj? Ni tre bone akordiĝas. Vi saltas, kaj mi dancas. Pli feliĉa ol ni neniu povas fariĝi."

"Ĉu vere?" respondis la pilko. "Vi ne scias, ke miaj gepatroj estis marokeno-pantofloj, kaj ke mi havas korkon en la ventro."

"Skal vi så ikke være kærestefolk? Vi passer så godt sammen. Du springer og jeg danser. Lykkeligere end os kan ingen blive."

"Tror du?" svarede bolden. "Du ved nok ikke, at min far og mor har været safian-tøfler, og at jeg har en prop i livet."

"Shall we be sweethearts now? We go very well together. You jump and I dance. Nobody could be happier than the two of us."

"Do you really think so?" the ball answered. "You do not know that my father and mother have been morocco-slippers, and that I have a cork in the middle."
"Jes, sed mi estas farita el mahagono-ligno", diris la turbo. La subjuĝisto mem tornis min. Li havas sian propran tornilon, kaj estis al li granda plezuro."
"Ĉu mi povas tion fidi", diris la pilko.
"Se nur mi ne plu ricevos vipadon, se mi mensogas," diris la turbo.

"Ja, men jeg er af mahognitræ," sagde toppen. "Byfogeden har selv drejet mig. Han har sin egen drejebænk, og det var ham en stor fornøjelse."
"Ja, kan jeg stole på det!" sagde bolden.
"Gid jeg aldrig mere får pisk om jeg lyver," svarede toppen.

"Yes, but I am made of mahogany" the top said. "The magistrate has made me himself. He has his own turning lathe and it was a great pleasure for him."
"Well, can I believe that!" The ball said.
"May I never again get whipped if I lie", the top answered.
"Vi bone parolas pri via afero", diris la pilko, "sed mi ne povas. Mi estas duon-fianĉo de hirundo. Ĉiufoje, kiam mi saltas en la aeron, li diras: Ĉu vi volas? Ĉu vi volas? Interne mi jam jesis, kaj tio preskaŭ estas kiel duon-fianĉiĝo."
"Sed mi promesas, ke mi neniam forgesos vin." "Bone, tio estas granda helpo", diris la turbo, kaj jen ili ne plu interparolis.

"Du taler godt for dig," sagde bolden, "men jeg kan dog ikke. Jeg er halvt forlovet med en svale. Hver gang jeg hopper op, siger den: Vil du? Vil du? Nu har jeg indvortes sagt ja, og det er så godt som en halv forlovelse."
"Men jeg lover dig, jeg aldrig vil glemme dig." "Ja det er en stor hjælp," sagde toppen, og så talte de ikke til hinanden.

"You defend yourself well," the ball said, "but I cannot. I am half engaged to a swallow. Every time I jump high it says: Will you? Will you? I have already silently accepted, and that is practically a half engagement."
"But I promise you that I shall never forget you." "Well, that is a great help," the top said, and after that they did not speak to each other.

La postan tagon oni elprenis la pilkon. La turbo vidis, kiel alte ĝi flugis en la aeron, simile al birdo. Finfine oni tute ne povis vidi ĝin. Ĉiufoje ĝi revenis, sed ĉiam faris grandan salton, kiam ĝi tuŝis la teron. Tio venis el sopiro, aŭ ĉar ĝi havis korkon en la ventro.

 Næste dag blev bolden taget frem. Toppen så, hvor den sprang højt op i luften, ligesom en fugl. Man kunne til sidst slet ikke få øje på den. Hver gang kom den tilbage igen, men gjorde altid et højt spring, når den rørte jorden. Det kom enten af længsel, eller fordi den havde en prop i livet.

 The next day the ball was taken out. The top saw how it jumped high up in the air, just like a bird. Until at last one could not see it at all. It came back again, but when it hit the ground it jumped right back up. That was either on purpose or because it had a cork in the middle.

La naŭan fojon la pilko malaperis kaj ne plu revenis. La knabo serĉis kaj serĉis, sed for ĝi estis.

Ju pli la turbo pensis pri tio, des pli ravita li estis je la pilko, ĝuste ĉar li ne povas atingi ŝin. Tial lia amo kreskis.

 Den 9. gang blev bolden borte og kom ikke mere igen. Drengen søgte og søgte, men borte var den.

Jo mere toppen tænkte derpå, jo mere indtaget blev han i bolden, just fordi han ikke kunne få hende. Derfor tog kærligheden til.

 The ninth time the ball disappeared and did not return. The boy looked everywhere, but gone it was.

The more the top thought about it, the more obsessed he was by the ball, just because he could not have her. Therefore his love grew stronger.

"Mi bone scias, kie ĝi estas" ĝemspiris la turbo. "Ĝi estas en la nesto de la hirundo kaj estas edziĝinta kun ĝi."

 "Jeg ved godt hvor den er," sukkede toppen. "Den er i svalereden og er gift med svalen."

 "I know where it is," the top sighed. "It is in a swallow's nest and it has married the swallow."
La turbo dancis kaj turniĝis, sed ĉiam ĝi pensis pri la pilko, kiu en ĝiaj pensoj fariĝis pli kaj pli bela.
Tiel pasis multaj jaroj – kaj do ĝi estis malnova amo. Kaj la turbo ne plu estis juna.

 Toppen dansede rundt og snurrede, men altid tænkte den på bolden, der i tankerne blev kønnere og kønnere.
Således gik mange år – og så var det gammel kærlighed. Og toppen var ikke ung mere.

 The top danced and spun around, but it always thought about the ball, who in its mind became more and more beautiful.
Many years passed – and then it was old love. And the top was not young anymore.
Iun tagon oni pentris ĝin per ora farbo. Men så en dag blev den malet med guldmaling.

And then one day it was painted with gold paint.
Neniam antaŭe ĝi aspektis tiel belege. Nun ĝi estis or-turbo, kaj ĝi saltis, kiam ĝi turniĝis. Tio estis ege-ege bone. Kiel bele ĝi aspektis, kiam ĝi turniĝis!

Sed subite ĝi saltis tro alte, kaj for ĝi estis. Oni serĉis ĉie, eĉ malsupre en la kelo, sed nenie oni povis trovi ĝin. Kie ĝi estis?

 Aldrig havde den set så dejlig ud. Den var nu en guldtop og sprang så det snurrede. Jo, det var noget! Hvor var den dog flot når den snurrede!

Men pludselig sprang den for højt, og væk var den. Man søgte og søgte, selv nede i kælderen, men den var ingen steder at finde. Hvor var den?

 Never before had it looked so wonderful. Now it was a gold-top and it jumped and turned. Well, that was really something. How beautiful it was as it spun around!

But suddenly it jumped too high, and was gone. They looked everywhere, even in the basement, but it was no-where to be found. Where could it be?

Ĝi troviĝis en rubujo inter brasiko-trunkoj, balaaĵo kaj koto, kiu falis el la tegmenta defluilo.

Kia bela situo! Ĉi tie mia oraĵo baldaŭ foriros. Kaj kiaj fiuloj kuŝas ĉirkaŭe? Do ĝi ĵetis flanken-rigardon al brasiko-trunko kaj al stranga, ronda aĵo, kiu aspektis kiel malnova pomo.

Sed ĝi ne estis pomo, fakte ĝi estis malnova pilko.

Den var landet i en affaldsspand, hvor der lå kålstokke, fejeskarn og grus, der var faldet ned fra tagrenden.

Nu ligger jeg rigtignok godt! Her skal forgyldningen snart gå af mig. Og hvad er det for noget rak, jeg er kommet imellem. Og så skævede den til en kålstok og en underlig rund ting, der så ud som et gammelt æble.

Men det var ikke nogen ble, det var faktisk en gammel bold.

It had landed in a rubbish bin right among cabbage stalks, dust rubbish and dirt that had fallen down from the gutter.

What a fine place to be! Here I shall soon lose my gold-paint. And look what riffraff I am surrounded by. And then it looked sideways to a cabbage stalk and a weird round thing that looked like an old apple.

But it was not an apple, actually it was an old ball.

"Finfine venas unu el la simila gento, kun kiu oni povas paroli" diris la pilko kaj rigardis la oran turbon. "Fakte mi estas el marokeno, kudrita de manoj de virgulinoj, kaj mi havas korkon en la ventro. Sed tion oni ne plu povas vidi."

 "Endelig kommer der nogen af ens lige, som man kan tale med," sagde bolden, og betragtede den forgyldte top. "Jeg er egentlig af safian, syet af jomfru-hænder, og har en prop i livet. Men det kan ingen se på mig."

 "At last there is somebody of my own kind that I can talk to," the ball said, and looked at the gold top. "Actually I am made of morocco, sewn by virgin-hands, and I have a cork in the middle. But now nobody can see that."

"Mi preskaŭ edziniĝis kun hirundo, sed do mi falis en pluvdefluilon. Tie mi kuŝis dum 5 jaroj. Tio estas tre longa tempo por virgulino."

La turbo diris nenion, sed li pensis pri sia iama amatino, kaj ju pli li aŭdis, des pli li certiĝis, ke estas ŝi.

 "Jeg var lige ved at holde bryllup med en svale, men så faldt jeg i tagrenden, og der har jeg ligget i 5 år. Det er lang tid, kan du tro, for en jomfru."

Toppen sagde ikke noget, han tænkte på sin gamle kæreste, og jo mere han hørte, jo mere var han klar over, at det var hende.

 "Once I nearly married a swallow, but then I fell into the gutter. There I was for 5 years. And that is a real long time for a virgin."

The top did not say anything, but he thought about his old sweetheart, and the more he heard, the more he was sure that it was her.
Jen venis la servistino por malplenigi la rubujon. "Hej!" ŝi ekkriis: "Ĉi tie estas la or-turbo". Ĝi denove venis en la ĉambron, kaj estis alte honorata.

 Da tjenestepigen kom for at tømme skraldespanden, sagde hun: Hov, her er guldtoppen. Og toppen kom igen ind i stuen til stor agt og ære.

 When the maid came to empty the rubbish bin she said: "Hey! here is the golden top." It was put back into the living-room again to everyone's satisfaction.
Sed oni nenion aŭdis pri la pilko, kaj la turbo ne plu parolis pri sia malnova amo. Ĝi malaperas, kiam la amato kuŝis 5 jarojn en pluvdefluilo, fakte, oni ne plu rekonas ŝin, kiam oni renkontas ŝin en la rubujo.

 Men bolden hørte man intet om, og toppen snakkede aldrig mere om sin gamle kærlighed. Den går over når kæresten har ligget 5 år i en tagrende, ja man kender hende slet ikke igen, når man møder hende i skraldespanden.

But nobody mentioned the ball, and the top never talked about his old love. It fades when one's sweetheart has been lying in the gutter for five years, well, one can hardly recognize her when one meets her in the rubbish bin.
Tradukis: Bent Jensenius kaj Helen Claesson.

 (Ilustraĵoj: Helen Claesson).

Tradukis: N. N.- Rerakonto:
Bent Jensenius.