La feliĉa familio / Den lykkelige familie / The Happy Family

La feliĉa familio de H.C. Andersen	Den lykkelige familie af H.C. Andersen	The Happy Family by Hans Christian Andersen


La plej granda folio ĉi-lande estas rumeksfolio. Se oni tenas ĝin antaŭ la ventro, ĝi funkcias kiel vera antaŭtuko, kaj se oni metas ĝin sur la kapon, ĝi funkcias en pluva vetero preskaŭ same bone kiel ombrelo.	Det største grønne blad her til lands, det er et skræppeblad. Holder man det foran sin mave, så er det ligesom et helt forklæde, og lægger man det på sit hoved, så er det i regnvejr næsten lige så godt som en paraply.	The largest green leaf in this country is a dockleaf. If you hold it in front of your belly it is quite like an apron, and if you put it on your head on a rainy day you can almost use it as an umbrella.

Rumekso neniam kreskas sole. Tie, kie kreskas unu, kreskas pli. Estas granda mirindaĵo, kaj tiu mirindaĵo estas manĝaĵo por la grandaj, blankaj helikoj. En malnova tempo la noblaj homoj faris frikason el tiuj helikoj, manĝis ilin kaj diris "Uuummm! Kia gusto!" ĉar ili kredis, ke gustis bone. Tiuj helikoj manĝis rumeksofoliojn, kaj tial oni semis la rumeksojn.	Aldrig vokser en skræppe alene. Hvor der gror en, gror der flere, det er en stor dejlighed, og al den dejlighed er sneglemad for de store, hvide snegle. I gamle dage lavede fornemme folk disse snegle til frikassé, spiste dem og sagde "Uuummm! Hvor det smager!" for de troede det smagte så dejligt. De snegle levede af skræppeblade, og derfor blev skræpperne sået.	A dock plant never grows alone. Where there is one there are more, it is a great marvel and this marvel is food for the big white snails. In the old days noble people made them into a stew, ate them and said "Uuummm! how delicious!" for they believed it tasted so wonderful. The snails fed off the dock leaves and therefore the docks were sewn.

Estis grandbieno, kie oni ne plu manĝis helikojn, sed la rumeksoj ankoraŭ kreskis kaj fariĝis vera rumeksarbaro. Kaj ene en ĝi vivis la du lastaj malnovaj helikoj.	Der var en herregård, hvor man ikke længere spiste snegle, men skræpperne voksede stadig og var blevet til en hel skræppeskov. Og derinde boede de to sidste gamle snegle.	There was a manor where they no longer ate snails, but the dockleaf kept growing and had become a virtual dockleaf forest. And in there the last two old snails lived.
Ili ne konis sian aĝon, sed ili bone memoris, ke ili estis multe pli, kaj ke ili originis eksterlande, kaj por ili oni plantis la arbaron.	De vidste ikke selv, hvor gamle de var, men de kunne godt huske, at de havde været mange flere, og at de var af en familie fra fremmede lande, og at det var for dem hele skoven var plantet.	The snails did not know their own age, but they remembered that there had been a lot more of them and that they derived from a family from a foreign land, and that for their sake the dockleaf forest had been planted.
Ili neniam estis for de la rumeksarbaro, sed ili sciis, ke ekzistas io, kio nomiĝas la grandbieno.	De havde aldrig været udenfor skræppeskoven, men de vidste, der var noget der hed herregården.	They had never been outside the dockleaf forest, but they knew there was something called the manor.

Tie oni estis boligita kaj metita sur arĝentan pladon, sed kio okazas post tio, ili ne sciis. Sed tio devas esti mirinda kaj tre nobla.	Der blev man kogt og lagt på et sølvfad, men hvad der videre skete vidste man ikke. Men dejligt skulle det være og særdeles fornemt.	Up there one was boiled and put on a silver platter, but what happened after that they did not know. But it was supposed to be wonderful and very noble.
Nek la bufo nek la tervermo povis klarigi, pri kio temis. Neniu el ili iam estis boligita aŭ metita sur arĝentan pladon.	Hverken skrubtudsen eller regnormen kunne give besked. Ingen af dem havde været kogt eller ligget på et sølvfad.	Neither the toad nor the earthworm could tell them. Neither had ever been boiled and put on a silver tray.

Ili sciis, ke la malnovaj, blankaj helikoj estis la plej noblaj en la mondo. La arbaro ekzistis favore al ili, kaj la grandbieno ekzistis, ĉar ili povus esti boligitaj kaj metitaj sur arĝentan pladon.	De gamle, hvide snegle var de fornemmeste i verden, vidste de. Skoven var til for deres skyld, og herregården var til, for at de kunne blive kogt og lagt på et sølvfad.	The old white snails were the most noble thing in the world, they knew. The forest was made for their sake and the manor was made so that they could be boiled and put on a silver dish.

Kiam pluvis, ili kaŝiĝis en siaj domoj.	Når det regnede krøb de i læ i deres hus.	When it rained they crawled into their houses.
Ĉar la du maljunaj helikoj ne havis siajn proprajn idojn, ili adoptis ordinaran helikidon, kiun ili traktis kiel sian propran.	Da de to gamle snegle ikke selv havde nogle børn, havde de adopteret en almindelig snegleunge, som de betragtede som deres egen.	As the two old snails did not have any children of their own, they had adopted an ordinary snail, whom they considered their own.

"Estas ĝuste, ke oni faris pli por ni ol por aliaj estaĵoj. Oni povas vidi, ke ni estas la gesinjoroj en la mondo. Ekde la naskiĝo ni havas domojn, kaj la rumeksarbaron oni plantis favore al ni. Mi ŝatus scii, kiom vasta ĝi estas, kaj kio troviĝas ekster ĝi!"	"Der er rigtignok gjort mere for os end for andre skabninger. Man kan se, at vi er herskabet i verden. Vi har hus fra fødselen, og skræppeskoven er sået for vores skyld. Jeg gad vide hvor langt den strækker sig og hvad der er udenfor!"	"More has been done for us than for any other creatures. We have our own house right from birth and the dockleaf forest is sewn for our sake. I wonder how far it goes and what is outside it!"

"Ekstere estas nenio", diris helikpatro. "Pli bone ol ĉe ni, neniu loko povas esti. Mi vere ŝatus veni al la grandbieno, esti boligita kaj metita sur arĝentan pladon – kiel ĉiuj niaj prapatroj."	"Der er ikke noget udenfor", sagde sneglefar. "Bedre end hos os kan ingen steder være. Jo, jeg gad nok komme op på herregården og blive kogt og lagt på et sølvfad. Det er alle vore forfædre blevet."	"There is nothing outside" the snailfather said. There can be no place better than here. Yes, I should like to go to the manor, be boiled and put on a silver platter. All out forefathers have experienced that."
"Ne urĝas," respondis helikpatrino. "Vi ĉiam tiel terure rapidas, kaj la ido nun ankaŭ komencas fari tion. Dum tri tagoj li grimpis malsupren de tiu petiolo. Mia kapo doloras, kiam mi rigardas al li."	"Det har da ingen hast," svarede sneglemor. "Du iler altid så forfærdeligt afsted, og det er den lille også begyndt på. Har han nu ikke i tre dage krøbet ned ad den stilk. Jeg får ondt i hovedet, når jeg ser på ham."	"There is no hurry" snailmother replied. "You are always in such a rush. And junior has begun to be like that too. For three days he has been crawling down that stalk. I get a headache, when I watch him."

Nun ili volis trovi edzinon por sia filo.	De ville nu finde en kone til deres søn.	Now they wanted to find a wife for their son.

Proksime de la arbaro estis helikoj sen domoj, sed ili estis tiel simplaj kaj malmodestaj.	Nær skræppeskoven var der snegle uden hus, men de var så simple og indbildske.	Near the dockleaf forest there were snails without a house, but they were so simple and conceited.
"Ni povas doni la taskon al la formikoj. Ili ĉiam kuras tien kaj reen, kvazaŭ ili estas laboremaj."	"Vi kan give det i kommission til myrerne. De løber altid frem og tilbage som om de har noget at bestille."	"We can give the job to the ants. They are always running back and forth as if they have a lot to do."

"Ĉu vi povas trovi edzinon al nia filo?" ili demandis la formikojn.	"Kan I finde en kone til vores søn?" spurgte de myrerne.	"Can you find a wife for our son?" they asked the ants.
"Mi konas unu," diris formiko, "sed eble ne taŭgas. Ŝi estas reĝino."	"Jeg kender en," sagde en myre, "men måske går det ikke. Hun er nemlig dronning."	"I know one," said an ant, "but maybe it won't work out. She is a queen."

"En ordo. Ĉu ŝi havas domon?" demandis la helikoj.	"Det er i orden. Har hun et hus?" spurgte sneglene.	"That is all right. Has she got a house?" the snails asked.

"Ŝi havas veran kastelon. Formikkastelon kun 700 koridoroj."	"Hun har et helt slot. Et myreslot med 700 gange."	"She has a whole castle. An ant castle with 700 corridors."

"Dankon ne! Nia filo ne devas loĝi en formikejo." Ni donos la taskon al la kuloj. Ili flugas ĉie, en pluvo kaj sunbrilo. Ili konas la rumeksarbaron de interne kaj ekstere.	"Ellers tak! Vores søn skal ikke bo i en myretue." Så giver vi det i kommission til myggene. De flyver vidt omkring i regn og solskin. De kender skræppeskoven indefra og udefra.	"No thank you! Our son is not going to live in an anthill." Then let us give it to the mosquitoes. They fly around in rain and shine. They know the dockleaf forest inside out.

"Ĉu vi povas trovi edzinon al nia filo?" ili demandis la kulojn.	"Kan I finde en kone til vores søn?" spurgte de myggene.	"Can you find a wife for our son?" they asked the mosquitoes.
"Mi trovis edzinon al via filo," diris kulo, "juna fraŭlino kun domo".	"Jeg har fundet en kone til jeres søn," sagde en myg, "en ung frøken med hus."	"I have found a wife for your son" one mosquito said. "A young miss with a house".

"Ŝi loĝas en grosujo 100 homajn paŝojn de ĉi tie. Ŝi estas tute sola kaj sufiĉe plenkreska por povi edziĝi."	"Hun bor på en stikkelsbærbusk 100 menneskeskridt herfra. Hun er ganske ensom og gammel nok til at gifte sig."	"She lives on a gooseberry bush 100 human steps from here. She lives quite alone and is old enough to marry."
"Bonvenigu ŝin. Li havas rumeksarbaron, ŝi havas nur arbuston."	"Ja lad hende komme. Han har en skræppeskov, hun har kun en busk."	"Let her come to us. He has a dockleaf forest, she has only a bush."

Ok tagoj daŭris por veni, sed ĝuste tio estis agrable. Tiam oni povis vidi, ke ŝi apartenas al la gento.	Otte dage tog det hende at komme, men det var just det rare ved det. Så kunne man se, at hun var af arten.	It took her eight days to come, and that was a good thing because it showed that she was of their standing.

Ili geedziĝis, kaj ŝia bopatrino rakontis pri la nobla historio de la parencoj.	De blev gift og hendes svigermor fortalte om slægtens fine historie.	They got married and her mother-in-law told her the fine history of their family.

Kiel oni boligis iliajn gepatrojn kaj metis ilin sur arĝentan pladon. Krom tio la festo estis tre kvieta, ĉar la maljunaj helikoj ne povis elteni deboĉadon kaj burleskadon.	Om hvordan deres forfædre blev kogt og lagt på et sølvfad. Ellers gik det hele stille af, for de gamle snegle kunne ikke tåle svir og lystighed.	About how their forefathers were boiled and lain on a silver dish. Otherwise everything went peacefully, because the old snails could not stand too much drink and excitement.

La du junaj helikoj ricevis multajn gefilojn, sed nek ili nek iliaj gepatroj estis kolektitaj por poste esti boligitaj.	De to unge snegle fik mange børn, men hverken de eller deres forældre blev indsamlet for at blive kogt.	The two young snails had many children, but neither they nor their parents were collected to be boiled.

La helikoj opiniis, ke la grandbieno kolapsis, kaj ke ĉiuj homoj en la mondo formortis, kaj ĉar neniu kontraŭdiris ilin, tio do estis la vero.	Sneglene mente nu at herregården var faldet sammen og at alle mennesker i verden var uddøde, og da ingen sagde dem imod, så var det jo sandt.	The snails started to believe that all the humans in the world had died out, and since nobody contradicted them, that then became the truth.
Kaj la pluvo frapis al la rumeksfolioj por fari tamburmuzikon favore al ili, kaj la suno brilis por doni koloron al la rumeksarbaro favore al ili, kaj ili estis tre feliĉaj, kaj ili vere estis.	Og regnen slog på skræppebladene for at gøre trommemusik for deres skyld, og solen skinnede for at give skræppeskoven farve for deres skyld, og de var meget lykkelige, for det var de.	And the rain hit the dock leaves to make a musical rhythm for their sake, and the sun shone to give the dockleaf forest colour for their sake, and they were very happy, just being themselves.