|
Mi trovis multajn
nekorektaĵojn en la Zamenhofa traduko de la fabeloj de H. C.
Andersen. - Tio ne povas esti alimaniere, ĉar ĝi ja estas
tradukita ne laŭ la originalo sed laŭ la germana traduko. Sed
la traduko de D-ro Zamenhof kompreneble havas ĉarman perfektan
esperantan stilon!
En aprilo 1908, kiel juna studento, mi
skribis al D-ro Zamenhof pri mia opinio en ĉi tiu demando. Kaj
la 30-an de aprilo mi havis tre afablan respondon de Varsovio:
 Kara
Sinjoro,
Vi estas tute prava, Mi mem sentis, ke mia traduko de Andersen
enhavas multe da nekorektaĵoj pro tio, ke mi tradukis ne el la
originalo, sed la danan lingvon mi ne konas; mi tamen tiel
forte amas kaj adoras vian grandan verkiston, ke mi ne povis
rifuzi al mi la plezuron esperantigi kelkajn liajn fabelojn.
Sed kompreneble estos multe pli bone, se
Andersen tradukos iu dano, kaj mi estos tre ĝoja, se iu dano,
kiu posedas bone Esperanton, volus preni sur sin la tradukon
de ĉiuj fabeloj de Andersen.
Via Zamenhof."
Tiu dano bedaŭrinde ne aperis, kaj S-ro
Zamenhof prenis al si la plezuron traduki multege da fabeloj
de H. C. Andersen.
H. C. Andersen ŝatis vojaĝi, kaj li vizitis
multajn landojn en Eŭropo; kvankam la vojaĝoj tiam estis tre
malfacile fareblaj en komparo kun la nuna tempo.
Li estis "antaŭvidanta" en diversaj rilatoj.
Vi certe memoras lian malgrandan rakonton
"Post Miljaroj", kie li skribas pri vojaĝo per aerŝipo inter
la juna Ameriko kaj Eŭropo.
En la plej multaj landoj, kie li vojaĝis, li
povis fari sin komprenata per siaj lingvaj scioj, sed en
Hispanujo li sentis, ke estas granda manko, ke li ne parolas
kaj komprenas la hispanan lingvon. Li deziris komunan lingvon.
Malmultaj konas lian versaĵeton pri komuna lingvo; ĝi troviĝas
en lia libro "En Hispanujo", kiu aperis en 1863:
Ak var der dog kun
eet eneste Sprog,
et eneste Sprog paa Jorden;
saa dejligt man da hinanden forstod,
fra Syd til det yderste Norden.
Mia traduko:
Se estus nur unu lingvo sur ter',
jes unu lingvo sola;
tiel bele oni komprenus en ver'
de sudo al nordo plej fora.
Sed en la proksima versaĵo H. C. Andersen
jam trovis la komunan lingvon:
De Ord er tit sagt, men rejs du dog
til Andalusiens Dale;
der er et eneste fælles Sprog,
Øjne og Pulse det tale.
Mia traduko:
Ĉi vortojn ni konas, sed iru vi nur
al valoj de l'Andaluzo,
jen, estas neniu lingva mur',
parolas okuloj kaj pulso.
Sed certe H. C. Andersen estus lerninta
Esperanton por uzo en tiuj landoj, kiujn li vizitis kaj kies
lingvojn li ne parolis. - Sed Esperanto tiam ankoraŭ ne
ekzistis. |
